Open Space / Otvorený priestor

Transgraniczna synteza sztuki, przyrody i nauki na polsko-słowackim pograniczu

1. Metryka i podstawowe informacje o projekcie

• Tytuł małego projektu: Open Space / Otvorený priestor
• Numer projektu: INT/PO/II/0011
• Program: Interreg Polska – Słowacja 2021–2027
• Priorytet 4: Współpraca instytucji i mieszkańców pogranicza
• Cel szczegółowy: Budowanie wzajemnego zaufania, w szczególności poprzez wspieranie działań ułatwiających kontakty międzyludzkie
• Beneficjent / Partner Wiodący: Arboretum i Zakład Fizjografii w Bolestraszycach (Polska)
• Partner Projektu: Vihorlatská hvezdáreň v Humennom (Słowacja)
• Zarządzający Funduszem Małych Projektów (FMP): Samorządowy Kraj Preszowski (Prešovský samosprávny kraj)
• Źródło finansowania: Współfinansowano przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach Funduszu Małych Projektów

Opis projektu i uzasadnienie jego realizacji

Obszar polsko-słowackiego pogranicza (województwo podkarpackie oraz kraj preszowski) charakteryzuje się bogatym, wspólnym dziedzictwem kulturowym i przyrodniczym. Pełne wykorzystanie potencjału regionu bywa jednak ograniczane przez bariery językowe, kulturowe i mentalne oraz brak wystarczającej znajomości tradycji sąsiadów.

Projekt „Open Space / Otvorený priestor” odpowiada na te wyzwania poprzez stwożenie otwartej przestrzeni integracji społecznej, kulturalnej i edukacyjnej. Inicjatywa łączy potencjał dwóch unikalnych instytucji: Arboretum w Bolestraszycach (z jego florą i dziedzictwem botanicznym) oraz Obserwatorium Astronomicznego w Kolonickim sedle (z infrastrukturą do obserwacji kosmosu i planetarium).

W ramach projektu organizowane są dwa dwuetapowe cykle warsztatowe dla 20 artystów (10 z Polski i 10 ze Słowacji) połączone z otwartymi plenerami dla mieszkańców, podczas których dzieci, młodzież, seniorzy oraz lokalna społeczność mogą bezpośrednio włączyć się w proces twórczy.

Cele projektu

• Cel główny: Wzmacnianie integracji transgranicznej i budowanie wspólnej tożsamości mieszkańców pogranicza.
• Cele szczegółowe:
  1. Organizacja warsztatów oraz wydarzeń w formule „otwartej przestrzeni” dotyczących kultury, sztuki, przyrody i astronomii z aktywnym udziałem mieszkańców pogranicza (w tym dzieci, młodzieży i seniorów).
  2. Trwała współpraca Partnerów Projektu (instytucji publicznych) na rzecz propagowania kultury, tradycji, sztuki, przyrody regionu oraz budowania relacji mędzyinstytucjonalnych.
  3. Wzmocnienie integracji mieszkańców pogranicza, przełamywanie stereotypów oraz budowanie wzajemnego zaufania i empatii poprzez bezpośrednie doświadczenie współtworzenia.

Główne zadania realizowane w projekcie

• Zadanie nr 3: Konferencja inaugurująca projekt (Kolonické sedlo, Słowacja)
  Uroczysta, 10-godzinna transgraniczna konferencja dla 40 uczestników z Polski i Słowacji inaugurująca projekt, prezentująca jego cele oraz budująca sieć kontaktów międzyinstytucjonalnych.
• Zadanie nr 2: Warsztaty artystyczne "Open Space" w Kolonickim sedle (Słowacja)
  10-dniowy cykl warsztatowy (60 godzin zajęć) dla 20 artystów z PL i SK inspirujących się kosmosem i naukami astronomicznymi w planetarium, połączony z 2-dniowym otwartym plenerem artystycznym dla ok. 80 mieszkańców pogranicza.
• Zadanie nr 1: Warsztaty artystyczne "Open Space" w Cisowej (Polska)
  Analogiczny, 10-dniowy cykl warsztatowy (60 godzin zajęć) dla 20 artystów skupiający się na tworzeniu prac inspirowanych florą Arboretum, wraz z 2-dniowym plenerem integracyjnym dla ok. 80 odbiorców ze społeczności lokalnej.
• Zadanie nr 4: Konferencja podsumowująca projekt wraz z wystawą (Bolestraszyce, Polska)
  1-dniowa konferencja końcowa dla 40 uczestników z Polski i Słowacji połączona z wernisażem 14-dniowej wystawy prac powarsztatowych, prezentacją filmu dokumentalnego oraz wydaniem dwujęzycznej publikacji podsumowującej projekt.

Grupy docelowe

Projekt skierowany jest do szerokiego grona odbiorców z obszaru wsparcia (województwo podkarpackie oraz kraj preszowski):

• Bezpośredni uczestnicy: 20 zawodowych artystów z Polski i Słowacji (po 10 z każdego kraju) oraz lokalni twórcy i rękodzielnicy.
• Mieszkańcy pogranicza: Dzieci, młodzież, seniorzy, osoby zagrożone wykluczeniem społecznym oraz osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie.
• Odbiorcy pośredni: Turyści, kuracjusze, organizacje pozarządowe, instytucje kultury oraz społeczności lokalne po obu stronach granicy.

Główne wskaźniki i oczekiwane rezultaty

• RCO 115: Liczba wspólnie organizowanych transgranicznych wydarzeń publicznych – 2 wydarzenia (plenery otwarte w Cisowej i Kolonickim sedle).
• RCO 81: Liczba osób uczestniczących we wspólnych działaniach transgranicznych – 20 artystów (10 z PL, 10 z SK).
• RCO 87: Liczba organizacji współpracujących ponad granicami – 2 instytucje.
• Trwałe efekty cyfrowe i materialne: Stworzenie kolekcji dzieł sztuki, uruchomienie wirtualnej galerii online na stronach partnerów, wydanie 200 egzemplarzy drukowanej publikacji podsumowującej oraz zakup wyposażenia multimedialnego.

 Zasady Horyzontalne Unii Europejskiej

Projekt jest realizowany w pełnej zgodności z kluczowymi politykami horyzontalnymi UE:

• Równość szans i niedyskryminacja: Działania są dostępne dla wszystkich uczestników bez względu na płeć, wiek, rasę, wyznanie czy niepełnosprawność. Wydarzenia organizowane są w obiektach pozbawionych barier architektonicznych.
• Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami: Strona internetowa oraz materiały cyfrowe spełniają standardy dostępności (WCAG 2.1), a informacje są przygotowane w czytelnych formatach.
• Równość kobiet i mężczyzn: Zapewniono równy dostęp kobiet i mężczyzn na każdym etapie rekrutacji artystów oraz w zarządzaniu projektem.
• Zrównoważony rozwój i zasada DNSH (Do No Significant Harm): Projekt jest realizowany z poszanowaniem środowiska naturalnego i bioróżnorodności, nie powodując negatywnego wpływu na klimat.
• Prawa podstawowe: Działania prowadzona są z poszanowaniem godności ludzkiej, wolności artystycznej oraz przepisów o ochronie danych osobowych (RODO).

Informacja o dofinansowaniu i klauzula prawna

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska – Słowacja 2021–2027.

Wyłączną odpowiedzialność za zawartość niniejszej strony internetowej ponoszą jej autorzy i nie może być ona utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Unii Europejskiej oraz Samorządowego Kraju Preszowskiego.

 

 

Open Space / Otvorený priestor Cezhraničná syntéza umenia, prírody a vedy na poľsko-slovenskom pohraničí

1. Metrika a základné informácie o projekte

• Názov malého projektu: Open Space / Otvorený priestor
• Číslo projektu: INT/PO/II/0011
• Program: Interreg Poľsko – Slovensko 2021 – 2027
• Priorita 4: Spolupráca inštitúcií a obyvateľov pohraničia
• Špecifický cieľ: Budovanie vzájomnej dôvery, najmä prostredníctvom podpory aktivít uľahčujúcich medziľudské kontakty
• Prijímateľ / Vedúci partner: Arboretum i Zakład Fizjografii w Bolestraszycach (Arborétum a fyziografický ústav v Bolestraszyciach, Poľsko)
• Partner projektu: Vihorlatská hvezdáreň v Humennom (Slovensko)
• Správca Fondu malých projektov (FMP): Prešovský samosprávny kraj
• Zdroj financovania: Spolufinancované Európskou úniou z Európskeho fondu regionálneho rozvoja (EFRR) v rámci Fondu malých projektov

Popis projektu a odôvodnenie jeho realizácie Územie poľsko-slovenského pohraničia (Podkarpatské vojvodstvo a Prešovský kraj) sa vyznačuje bohatým, spoločným kultúrnym a prírodným dedičstvom. Plné využitie potenciálu tohto regiónu však býva obmedzené jazykovými, kultúrnymi a mentálnymi bariérami, ako aj nedostatočným poznaním tradícií susedov.

Projekt „Open Space / Otvorený priestor“ reaguje na tieto výzvy vytvorením otvoreného priestoru pre sociálnu, kultúrnu a vzdelávaciu integráciu. Iniciatíva spája potenciál dvoch unikátnych inštitúcií: Arboréta v Bolestraszyciach (s jeho flórou a botanickým dedičstvom) a Astronomického observatória na Kolonickom sedle (s infraštruktúrou na pozorovanie vesmíru a planetáriom).

V rámci projektu sa organizujú dva dvojfázové cykly workshopov pre 20 umelcov (10 z Poľska a 10 zo Slovenska) spojené s otvorenými plenérmi pre obyvateľov, počas ktorých sa deti, mládež, seniori a miestna komunita môžu priamo zapojiť do tvorivého procesu.

Ciele projektu

• Hlavný cieľ: Posilňovanie cezhraničnej integrácie a budovanie spoločnej identity obyvateľov pohraničia.
• Špecifické ciele:
  1. Organizácia workshopov a podujatí vo formáte „otvoreného priestoru“ zameraných na kultúru, umenie, prírodu a astronómiu s aktívnou účasťou obyvateľov pohraničia (vrátane detí, mládeže a seniorov).
  2. Trvalá spolupráca partnerov projektu (verejných inštitúcií) zameraná na propagáciu kultúry, tradícií, umenia a prírody regiónu, ako aj na budovanie medziinštitucionálnych vzťahov.
  3. Posilnenie integrácie obyvateľov pohraničia, prekonávanie stereotypov a budovanie vzájomnej dôvery i empatie prostredníctvom priameho zážitku zo spolutvorby.

Hlavné úlohy realizované v projekte

• Úloha č. 3: Úvodná konferencia k projektu (Kolonické sedlo, Slovensko)
• Slávnostná 10-hodinová cezhraničná konferencia pre 40 účastníkov z Poľska a zo Slovenska, ktorá inaugruje projekt, prezentuje jeho ciele a buduje sieť medziinštitucionálnych kontaktov.
• Úloha č. 2: Umelecké workshopy „Open Space“ na Kolonickom sedle (Slovensko)
• 10-dňový cyklus workshopov (60 vyučovacích hodín) pre 20 umelcov z PL a SK, ktorí čerpajú inšpiráciu z vesmíru a astronomických vied v planetáriu, spojený s 2-dňovým otvoreným umeleckým plenérom pre približne 80 obyvateľov pohraničia.
• Úloha č. 1: Umelecké workshopy „Open Space“ v obci Cisowa (Poľsko)
• Analogický 10-dňový cyklus workshopov (60 vyučovacích hodín) pre 20 umelcov zameraný na tvorbu diel inšpirovaných flórou arboréta, spojený s 2-dňovým integračným plenérom pre približne 80 účastníkov z miestnej komunity.
• Úloha č. 4: Záverečná konferencia projektu a výstava (Bolestraszyce, Poľsko)
• 1-dňová záverečná konferencia pre 40 účastníkov z Poľska a zo Slovenska, spojená s vernisážou 14-dňovej výstavy prác z workshopov, prezentáciou dokumentárneho filmu a vydaním dvojjazyčnej publikácie, ktorá zhrnie výsledky projektu.

Cieľové skupiny Projekt je určený širokému okruhu publika z podporovaného územia (Podkarpatské vojvodstvo a Prešovský kraj):

• Priami účastníci: 20 profesionálnych umelcov z Poľska a zo Slovenska (po 10 z každej krajiny), ako aj miestni tvorcovia a remeselníci.
• Obyvatelia pohraničia: Deti, mládež, seniori, osoby ohrozené sociálnym vylúčením, ako aj osoby so zdravotným postihnutím a ich opatrovatelia.
• Nepriami príjemcovia: Turisti, kúpeľní hostia, mimovládne organizácie, kultúrne inštitúcie a miestne komunity na oboch stranách hranice.

Hlavné indikátory a očakávané výsledky

• RCO 115: Počet spoločne organizovaných cezhraničných verejných podujatí – 2 podujatia (otvorené plenéry v obci Cisowa a na Kolonickom sedle).
• RCO 81: Počet osôb zúčastňujúcich sa na spoločných cezhraničných aktivitách – 20 umelcov (10 z PL, 10 zo SK).
• RCO 87: Počet organizácií spolupracujúcich za hranicami – 2 inštitúcie.
• Trvalé digitálne a materiálne výstupy: Vytvorenie zbierky umeleckých diel, spustenie virtuálnej online galérie na webových stránkach partnerov, vydanie 200 kusov tlačenej publikácie s prehľadom projektu a nákup multimediálneho vybavenia.

Horizontálne princípy Európskej únie Projekt sa realizuje v plnom súlade s kľúčovými horizontálnymi politikami EÚ:

• Rovnosť príležitostí a nediskriminácia: Aktivity sú prístupné pre všetkých účastníkov bez ohľadu na pohlavie, vek, rasu, vierovyznanie alebo zdravotné postihnutie. Podujatia sa organizujú v objektoch bez architektonických bariér.
• Prístupnosť pre osoby so zdravotným postihnutím: Webová stránka a digitálne materiály spĺňajú štandardy prístupnosti (WCAG 2.1) a informácie sú pripravené v čitateľných formátoch.
• Rovnosť žien a mužov: Je zabezpečený rovnaký prístup pre ženy a mužov v každej fáze náboru umelcov i pri riadení projektu.
• Udržateľný rozvoj a princíp DNSH (Do No Significant Harm – Výrazne nenarušiť): Projekt sa realizuje s rešpektom k životnému prostrediu a biodiverzite, bez negatívneho vplyvu na klímu.
• Základné práva: Aktivity sa vykonávajú s ohľadom na ľudskú dôstojnosť, umeleckú slobodu a predpisy o ochrane osobných údajov (GDPR).

Informácie o financovaní a právna doložka Projekt je spolufinancovaný Európskou úniou z prostriedkov Európskeho fondu regionálneho rozvoja v rámci programu Interreg Poľsko – Slovensko 2021 – 2027. Za obsah tejto webovej stránky nesú výhradnú zodpovednosť jej autori a nemožno ju stotožňovať s oficiálnym stanoviskom Európskej únie ani Prešovského samosprávneho kraja.

 

 

 

 

Warsztaty artystyczne i plener „Open Space” w Obserwatorium Astronomicznym na Kolonickim Sedle (Słowacja)

​W ramach realizacji projektu „Open Space”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Polska – Słowacja 2021–2027, słowacki partner – Vihorlatská hvezdáreň v Humennom – zrealizował zadanie obejmujące transgraniczne warsztaty artystyczne oraz plener w formule „otwartej przestrzeni”.  

​O zrealizowanym zadaniu i formule „Open Space”

W dniach 10 - 19  lipca 2026 roku w Astronomickým observatóriu na Kolonickom sedle (kraj preszowski, Słowacja) odbył się 10-dniowy cykl warsztatów artystycznych, obejmujący łącznie 60 godzin zajęć. W twórczych działaniach wzięło udział 20 artystów – 10 z Polski oraz 10 ze Słowacji.  

​Inspirując się zjawiskami astronomicznymi, infrastrukturą obserwatorium, teleskopami oraz pokazami planetarium, artyści pracowali w technikach malarskich, rzeźbiarskich i fotograficznych, tworząc dzieła sztuki odnoszące się do tajemnic kosmosu i wszechświata, ale i otaczającej obserwatorium natury.  

​Zwieńczeniem procesu twórczego był dwudniowy plener artystyczny (spotkanie w otwartej przestrzeni), który odbył się w dniach 17 i 18 lipca 2026 roku. Formuła „Open Space” umożliwiła mieszkańcom pogranicza, w tym dzieciom, młodzieży oraz seniorom, bezpośrednią obserwację warsztatu twórczego artystów, udział w kreatywnych warsztatach, wspólne malowanie wielkoformatowych płócien oraz integrację bez barier językowych. W spotkaniu plenerowym wzięło udział około 80 odbiorców. To druga z czterech część odsłona projektu “Open Space”.

Zapraszamy do zapoznania się z galerią fotografii.

 

 

 

Polsko-słowackie wydarzenie w Cisowej w ramach projektu „Open Space”.

W dniach 17–27 sierpnia 2026 roku w Cisowa stała się transgranicznym miejscem twórczości i integracji społecznej. Wszystko za sprawą realizacji.warsztatów artystycznych 'Open Space' w Cisowej” Przedsięwzięcie to, będące elementem mikroprojektu „Open Space / Otvorený priestor” (nr INT/PO/II/0011 połączyło pracę twórczą profesjonalnych artystów z otwartym plenerem dla społeczności.

Natura jako inspiracja działań artystycznych

Przez dziesięć dni grupa 20 artystów, 10 z Polski i 10 ze Słowacji, brała udział w 60-godzinnym cyklu zajęć twórczych. Głównym bodźcem i tematem prac była przyroda regionu i kultura regionu. Artyści zwiedzali okolicę w celu czerpania z niej inspiracji do swoich dział. Twórcy pracowali w technikach malarskich, rzeźbiarskich i fotograficznych. Zwieńczeniem procesu twórczego było dwudniowe wydarzenie plenerowe o nazwie „Spotkanie w otwartej przestrzeni”, które odbyło się po południu 25 i 26 sierpnia 2026 r.
W spotkaniach tych wzięło udział około 80 mieszkańców polsko-słowackiego pogranicza, w tym dzieci, młodzież oraz seniorzy. Ta część została zwieńczona wernisażem.

Program: Interreg Polska – Słowacja 2021–2027, Priorytet 4: Współpraca instytucji i mieszkańców pogranicza

Partner Wiodący (Beneficjent): Arboretum i Zakład Fizjografii w Bolestraszycach (Polska)

Partner Projektu: Vihorlatská hvezdáreň v Humennom (Słowacja)

Źródło finansowania: Współfinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR)

„Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Interreg Polska – Słowacja 2021-2027.”

 

 

 

 

 

 

Podsumowanie konferencji otwierającej projekt „OTWARTA PRZESTRZEŃ / OPEN SPACE”

 

 

 

 

 

30 maja 2026 roku z sukcesem zainaugurowaliśmy nasz nowy projekt pt. „OTWARTA PRZESTRZEŃ / OPEN SPACE”.

Spotkanie przebiegło w niezwykle dobrej i twórczej atmosferze, stając się doskonałą platformą do wymiany doświadczeń pomiędzy partnerami z Polski i Słowacji. Podczas wydarzenia wywiązała się merytoryczna dyskusja na tematy zawarte w programie, ze szczególnym uwzględnieniem relacji sztuki z naturą, innowacji w edukacji ekologicznej i astronomicznej oraz wyzwań związanych z kształtowaniem otwartego krajobrazu. Inauguracja ta stanowiła niezwykle cenny i inspirujący wstęp do realizacji kolejnych punktów i założeń projektu Open Space.

Poniżej przypominamy szczegółowy program zrealizowanego wydarzenia:

Szczegóły organizacyjne:

• Data: 30 maja 2026 r. (sobota)
• Początek: 10:00
• Miejsce:
  • Reštaurácia Central Pub, Strojárska 2945, 069 01 Snina
  • Astronomické observatórium na Kolonickom sedle

PROGRAM KONFERENCJI

10:00 – 10:15 Powitanie uczestników 10:15 – 10:45 Wystąpienia gości

1. BLOK WYKŁADOWY 10:45 – 11:15 Prezentacja projektu „Otwarta przestrzeń” – Wojciech Januszczyk 11:15 – 11:45 Przerwa 11:45 – 12:15 Arboretum i dział fizjograficzny w Bolestraszycach – wczoraj, dziś, jutro – Robert Żurawel 12:15 – 12:45 Obserwatorium astronomiczne na Przełęczy Kołonickiej – kompleks obserwacyjno-edukacyjny – Mária Kulanová 13:00 – 14:00 Obiad

2. BLOK WYKŁADOWY 14:00 – 14:30 Sztuka i natura – jak ilustrują je nagrody WGIN Awards 2025 – Wojciech Januszczyk 14:30 – 15:00 Sztuka kosmiczna (space art) – Igor Kudzej 15:00 – 15:30 Wszechświat oczami dzieci – Tatiana Rusinková 15:30 – 16:30 Transfer do Obserwatorium Astronomicznego na Kolonicko Sedlo (miejsce warsztatów artystycznych)

3. BLOK WYKŁADOWY 16:30 – 17:30 Open Space / Przestrzeń otwarta (2010-2015) ideologiczne punkty wyjścia i cele projektu – Mária Mišková 17:15 – 18:00 „Weronika z małego miasteczka” - wykład i projekcja z badań FPU na temat twórczości i spuścizny Weroniki Bažalikovej (1977-2023) – Eva Čarnoká 18:00 – 19:00 Planetarium to dom pełen gwiazd (o możliwościach planetarium w edukacji i sztuce) – Igor Kudzej (Przegląd programów planetarium) 19:00 – 19:30 Przerwa

BLOK KOMUNIKACYJNY 19:30 – 20:45 Dyskusja 20:45 – 21:00 Uroczyste rozpoczęcie projektu i zakończenie konferencji

„Projekt (nr referencyjny: INT/PO/II/001) jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Interreg Polska – Słowacja 2021–2027.”